Sergiusz SprudinSergiusz Sprudin urodził się w 1923 roku, w majątku ziemskim pod Wilnem w rodzinie pochodzenia polsko-rosyjskiego. Studiował we Lwowie w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego. Po uzyskaniu dyplomu w r. 1937, przez jakiś czas imał się dorywczych zajęć w Gdyni. Z chwilą wybuchu wojny został zmobilizowany, a po  rozwiązaniu jednostki internowano go w obozie dla oficerów WP na Litwie. W 1940 r. uciekł  z obozu, nie miał źródła utrzymania. Sytuację tą zmieniło spotkanie z kuzynem, młodym filmowcem, który namówił go do podjęcia pracy w charakterze operatora kroniki filmowej w Studiu Filmów Dokumentalnych w Kownie.

Do Polski przyjechał w 1945. Razem z kolegami z kowieńskiego studia zgłosił się do Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski” w Łodzi. Wkrótce został korespondentem Kroniki Filmowej w Warszawie. Od 1949 r. był również związany z Wytwórnią Filmów Dokumentalnych. W stolicy osiadł na stałe w 1957 roku.

W swoim dorobku miał zdjęcia do licznych tematów PKF oraz wielu filmów dokumentalnych. Jako samodzielny reżyser debiutował w 1954 r. Jego filmografia liczy ok. 150 pozycji . Jako operator lub reżyser realizował od dwóch do pięciu prac rocznie. Zajmował się niemal wyłącznie filmem dokumentalnym.

Był współautorem jednego z pierwszych międzynarodowych sukcesów powojennej polskiej kinematografii: „Wielki redyk” (reż. S. Możdżeński, 1949), opowieść o wielkiej wędrówce stada owiec z Podhala w okolice Szczawnicy.  Dokument, przy którym współpracował jako operator, został uhonorowany nagrodą za najlepsze zdjęcia w kategorii filmów krótkometrażowych na III Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes w 1949 roku.

Wiele nagród i wyróżnień zdobyły autorskie filmy Sprudina, szczególnie o tematyce górskiej, morskiej i lotniczej.

Sergiusz Sprudin - kadr z filmu "Taternicy"Były wśród nich m.in.: Taternicy – wyróżnienie na IX Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Mannheim w 1960 r., Wariant R  – nagroda na festiwalu w Meksyku w 1969 roku) – relacja z wejścia wschodnią ścianą na Mnicha w Tatrach, pełnometrażowy, kolorowy dokument Hindukusz –  I nagroda na Festiwalu Filmów Górskich w Trydencie w 1962) – plon polskiej wyprawy alpinistycznej w góry afgańskiego Hindukuszu w r. 1960,

Tematykę morską podejmowały m.in.: Szkoła – Grand Prix  Festiwalu Filmów Morskich w Szczecinie w 1964 r.),  X Finn  – nagrody na festiwalach w Brukseli i Cortina d’Ampezzo, w. 1966), Wielkie regaty  – Grand Prix na Festiwalu Filmów Morskich, Szczecin 1974.

Sergiusz Sprudin - kadr z filmu "X Finn"Sprudin stworzył własną szkołę reportażu filmowego. Szczególnie interesował go „kontakt człowieka z przyrodą […], pokonywanie przeszkód, sytuacje, w których człowiek sprawdza samego siebie”, („Magazyn Filmowy” 1969 nr 50), twórczy niepokój, który każe mu podejmować ryzyko.  Dlatego najchętniej filmował ludzi morza, gór i przestworzy. Jego prace były wysoko oceniane za reżyserię zdjęć, walory plastyczne, nastrojowość, finezję montażu.

Aktywność twórczą zachowywał bardzo długo. Ostatni film zrealizował będąc już na emeryturze, w wieku 71 lat. Był zamiłowanym podróżnikiem i żeglarzem. W wolnych chwilach zajmował się konstrukcją łodzi i stolarką użytkową.  Postrzegany jako indywidualista, wśród przyjaciół cieszył się wysokim autorytetem. Zmarł w Warszawie 2 stycznia 1996 r.

Jego dwa bracia również zajmowali się sztuką obrazu. Brat Dymitr był artystą-fotografikiem, jednym z pionierów fotografii barwnej w Polsce, Mikołaj  –  operatorem filmów fabularnych i dokumentalnych.

W ramach tegorocznego Festiwalu pokażemy następujące filmy Sergiusza Sprudina. Szczegółowy program pokazów.

Rejs

Polska / 1962 / 11 minut

X Finn

Polska / 1965 / 9 minut